Jakob Severin

Gyldendal DEN STORE DANSKE: Jacob Severin, 27.10.1691-23.3.1753, niuertoq nunaatilissuaq. Meeraanera atuarneralu ilisimasaqarfigineqanngillat. 1706 –imi universitetimi palasinngorniarniarluni Sæbymiit ilinniarfimmi privatimi ilinniarnini naammassivaa. Palasinngorniarnini naammassinngikkaluarlugu faginut tunngatillugu ilisimalikkami annertunersaat pigiinnarpai taamaalillunilu kingorna Kalaallit Nunaannut ajoqersuiartortitanik- pingaartumik noorlernik ilinniartitsisarluni. Qanoq ililluni sunalu tunngavigalugu niuernermut saattoq ilisimaneqanngilaq; 22-inik ukioqarluni niuernermut ingerlalluartumut isissutigisaminut ingerlatsineragullu suli ingerlalluarnerulersitsisumut katippoq. 1728-imi umiarsuit marluk Svalbard-imut arfanniat angallappai. 1729-imiit Finmark-imi niuernermi allat marluk peqatigalugit kunngimit akuersissummik peqarpoq. Taamaalillunilu Københavnimi ima ataqqisaatigilerpoq niuertorsuartut ”Angutinut Siunnersuisoqatigiinnut 32″-inut ilanngulluni kingornalu taakkununnga siulittaasunngorluni.

Major Claus Enevold Pors 1728–31-imut Kalaallit Nunaanni guvernøriutillugu Jacob Severin-ip Danmarkimi aningaasatigut soqutigisai isumagai. Tamanna nunasiaataasumi tamatumani niuernerup angalanerullu naalagaaffimmit ingerlanneqartup ilaatigut taamaatinneqarnerata kingorna Kalaallit Nunaanni niuernerup ajoqersuinerullu ingerlaannarnissaa pillugu Jacob Severin-ip oqallinnermut akuutinneqarneranut tunngaviusimasinnaavoq. ”Kommissionimi” tassani (1731–32) Jacob Severin-ip siunnersuutai taperserneqanngillat, isumaqatigiinniarnerillu angusaqarfiunatik. Naalakkersuisut nutaanik maleruagassiormata Københavnimi niuertorsuit marluk akerliupput. Tamatuma peqatigisaanik Jacob Severin palasinngorniarsimasutut eqeerpoq- pingaartumillu ajoqersuinerup ingerlaannarnissaanut annertusaavigine-qarnissaanullu tunngasumik Hans Egede-ip pilersaarutaanit ajornerunngeqisumik- niuerneruttaaq ikorfartorneqarnissaanik piumasaqaatitalimmik- siunnersuusioria-saarpoq. Jacob Severinnittaaq Kunngip Christiaap arfernata nalaani pissutsit eqqarsaatigalugit upperisarsiornermut tunngatillugu siunertap erseqqissarnissaata iluaqutissartaqarsinnaanera eqqarsaatigisimasinnaavaa.
Alapernaarsuilluni ataasiarluni niueriarnerup qanoq iluanaarutaatigisinnaanera paasini-arlugu, nammineq akilikkaminik Jakob Severin umiarsuarmik Matthias Fersleff ilaasoralugu Kalaallit Nunaaliartitsivoq. Tamanna tunngavigalugu Kalaallit Nunaanni niuernerup angalanerullu isumaginissaannut Jacob Severin 1733-imi piareerluni nalunaarpoq. 15.3.1734 pisinnaatitsissut atuuttussaq ullut 14-it qaangiunneranni Jacob Severin-imit atsiorneqarpoq. Taamaalilluni ukiuni 15-ini Jacob Severin-ip ”Kalaallit Nunaannut aningaasaliisutut” Poul aamma Niels Egede sakinilu Lars aamma Carl Dalager qanimut suleqatigalugit nunatsinni niuernermik angalanermillu ingerlatsinera aallarnerneqarpoq.
Pukitsormiunut unammillerniarneq ilungersunarpoq aporaannertaqarlunilu. Qallunaat kunngiata umiarsuaata tingerlaatillip, ukiut marluk tulleriit immat sueruteriarlugit Jacob Severin-ip umiarsuaasa ilaat umiarsuartut illersuisussatut atortulerneqarput. Taakku ilaannik ” Makelijk Oud-ip (Ilulissat)” eqqaani immami akersuuttoqarpoq. Tamatuma kingorna pissutsit atussaanerulerput, unammilleqatigiinnerli suli ilungersunarpoq. Jacob Severin-ip Kalaallit Nunaannik aqutsinerata niuvertoqarfinnik 1734-imi Christianshåb /Qasigiannguit, 1741-mi Ilulissat/Jakobshavn Claushavn-illu/Ilimanallu eqqaani nunaqarfittut taaneqarsinnaasoq, kiisalu 1742-mi Frederikshåb/ Paamiut, pilersitsineq kinguneraa. Taama annertusaasoqaraluaq aningaasatigullu naalagaaffimmit tapersersuisoqaraluaq, Jacob Severin taama ingerlannarsinnaasi-manngilaq. Umiiartoqarneragut Kalaallit Nunaanniillu nioqqutinik tunitsivissaqar-nikkut periarfissalunneq pissutaallutik ajunaaruteqarpallaalerpoq. Nunamiit arfanniarneq aallarnerneqartoq iluatitsiviunngilartaaq. 1749-mi Jacob Severin akuersissut aappaagumut atorunnaarpat taamaatittariaqarluni nalunaarpoq.

1736-imi Dronninglund Dronninggård-illu nunaassui pisiarai. Hals-imi Bløden-imi umiarsualiviliorpoq orsumullu qalaaviliorluni. Taanna atserpaa ”Kalaallit Nunaata pilluaataa”, Jacob Severinillu nalaani Kalaallit Nunaannut umiartornermi umiarsua-livittut qitiuvoq. Finmark-imi Kalaallit Nunaanniluunniit niuernermi Jacob Severin iluanaaruteqangaanngilaq, akerlianilli aningaasartuuteqarluni. Vendsysselimi nunaas-suit pappiaqqanik aningaasanik nalilinnik uppernarsaasiinikkut pisiarai, aningaasa-qarneralu ataatsimut isigalugu akiitsukkanut uppernarsaasiiuarnikkut ikorfartorne-qarpoq.
Jacob Severin suliniaqqissaartuusimarpasippoq, eqeersimaartuulluni niueqatigiin-nermilu sapiisertuulluni tamatumalu peqatigisaanik anguniagaqarusussutsimik annikigisassaanngitsumik pigisaqarluni. Nunaatilissuartut nunaammi ilaanik attartortunut pitsaasumik pinnittuuvoq, nunaassuarnilu niuernermut tunngasuni umiarsuarnilu sulisuminit nuannarineqarluartoq oqaatigineqartarpoq. Jacob Severin-ip nalaani Kalaallit Nunaanni atorfinittut nunaqalersullu pikkorissut arlalissuit Jacob Severin-ip suliffeqarfiineersuupput

%d bloggers like this: